Over de vereniging

Vereniging Free Uyghur brengt Oeigoerse jongeren in Nederland samen. De vereniging zet zich in voor het behoud van hun nationale identiteit en cultuur en stimuleert hun deelname aan gemeenschapsactiviteiten en initiatieven rond Oost-Turkistan.

Daarnaast informeert de vereniging de Nederlandse samenleving over de mensenrechtensituatie in Oost-Turkistan, laat zij de stem van Oeigoeren horen en versterkt zij de onderlinge verbondenheid binnen de Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland.

Ontstaan en ontwikkeling

De vereniging in haar huidige vorm is het resultaat van jarenlange samenwerking, maatschappelijke activiteiten en inzet voor gezamenlijke doelen.

Het begin

De gebeurtenissen in Ürümqi op 5 juli 2009 maakten diepe indruk op veel Oeigoerse jongeren in Nederland. Zij versterkten het besef dat jongeren zich moesten verenigen, hun activiteiten moesten organiseren en met een gezamenlijke stem naar buiten moesten treden.

Vanuit die betrokkenheid begon een groep Oeigoerse jongeren zich in 2010 op kleine schaal te organiseren. Er ontstond een amateurvoetbalteam en daarnaast een eerste jongerenorganisatie van ongeveer negen leden.

Hoewel de groep klein begon, waren de motivatie en betrokkenheid groot. Door regelmatige bijeenkomsten, voetbaltrainingen, herdenkingen en jaarlijkse gemeenschapsactiviteiten groeide het initiatief. Het aantal deelnemers nam ieder jaar toe.

De eerste grote stappen

In 2011 werden belangrijke stappen gezet. Een culturele avond ter gelegenheid van Nowruz bracht de Oeigoerse gemeenschappen uit Nederland en België samen. Daarnaast vonden met vertegenwoordigers van het Wereld Oeigoers Congres belangrijke ontmoetingen plaats in het Nederlandse parlement.

In hetzelfde jaar werd het internationale Oeigoerse voetbaltoernooi Vrijheidsbeker georganiseerd, met deelnemers uit zeven landen. Deze activiteiten legden de basis voor langdurige contacten en samenwerking met Oeigoerse jongerenorganisaties in andere landen.

Voortzetting en uitbreiding

Vanaf 2012 zette de organisatie onder een nieuwe leiding de herdenkingen van de gebeurtenissen in Ürümqi op 5 juli en de gebeurtenissen in Ghulja in februari voort. Ook werden regelmatig sport- en gemeenschapsactiviteiten georganiseerd, waaronder zaalvoetbaltoernooien.

In 2018 werden de resultaten van deze jarenlange inzet steeds zichtbaarder. De organisatie nam deel aan internationale activiteiten, waaronder een demonstratie met vijfduizend deelnemers in Brussel, bijeenkomsten in Genève en de Vrijheidskaravaan.

Ook met activiteiten bij het Nederlandse parlement en de Chinese ambassade liet de organisatie zien dat zij mensen kon mobiliseren en haar boodschap onder de aandacht van het publiek kon brengen. In 2018 werd zij officieel geregistreerd als Vereniging Free Uyghur.

Van jongerengroep naar een gestructureerde vereniging

Eind 2018 en begin 2019 vonden uitgebreide gesprekken plaats over de verdere inrichting van de vereniging. Centraal stond de vraag hoe Oeigoerse jongeren in Nederland beter konden worden samengebracht en ondersteund.

De statuten werden opgesteld, er kwam een ledenstructuur en een maandelijkse contributie werd vastgesteld. Hierdoor ontstond een stabielere vereniging die haar activiteiten organisatorisch en financieel zelfstandiger kon uitvoeren. De oorspronkelijke jongerengroep ontwikkelde zich tot een vereniging met duidelijke doelen, vastgelegde afspraken en een gestructureerde werkwijze.

De familiedag Een betekenisvolle dag

In 2019 werd de familiedag Een betekenisvolle dag voor het eerst georganiseerd. Deze groeide uit tot een van de terugkerende activiteiten van de vereniging. Aan de eerste editie namen meer dan honderdtachtig mensen deel.

Tijdens de familiedag vonden gelijktijdig meer dan tien activiteiten plaats, waaronder kalligrafie, tekenen, schaken, voetbal, volleybal en touwtrekken. Daarnaast waren er activiteiten voor scholieren en spelletjes voor jonge kinderen.

Zo ontstond een familiedag voor alle leeftijden, gericht op ontmoeting, vriendschap en gemeenschapszin. De traditie is voortgezet en de activiteit heeft inmiddels vijf keer plaatsgevonden.

Maatschappelijke inzet en aandacht voor Oost-Turkistan

Naast activiteiten binnen de eigen gemeenschap zet Vereniging Free Uyghur zich actief in voor mensenrechten en voor internationale aandacht voor Oost-Turkistan.

De vereniging werkte samen met verschillende politieke partijen in het Nederlandse parlement en droeg bij aan voorstellen over dwangarbeid. Tijdens de Olympische Winterspelen in Beijing werden protestactiviteiten bij de Chinese ambassade georganiseerd.

Daarnaast vroeg de vereniging aandacht voor dwangarbeid in handels- en productieketens die verband houden met Oost-Turkistan. Zij zette zich in om deze problematiek zichtbaar te maken voor het Nederlandse publiek.

In de afgelopen jaren publiceerde de vereniging ook een verkiezingswijzer. Daarin werden de standpunten van Nederlandse parlementaire partijen over Oost-Turkistan, Tibet, Hongkong en Zuid-Mongolië geanalyseerd.

De werkzaamheden richten zich daarmee op twee samenhangende doelen: de Oeigoerse gemeenschap intern verbinden en versterken, en naar buiten toe aandacht vragen voor Oost-Turkistan en de mensenrechtensituatie.

Doelstellingen

De vereniging blijft zich inzetten voor de doelen die aan haar oprichting ten grondslag liggen.

·Oeigoerse jongeren in Nederland verbinden, hun nationale identiteit versterken en hun deelname aan gemeenschapsactiviteiten mogelijk maken.

·  De Oeigoerse taal, cultuur en tradities behouden en doorgeven aan volgende generaties.

·Jongeren begeleiden bij gemeenschapswerk en organisatieactiviteiten en hun leiderschapsvaardigheden ontwikkelen.

· De Nederlandse samenleving informeren over de mensenrechtensituatie in Oost-Turkistan.

·De dialoog en samenwerking met het Nederlandse parlement, politieke partijen en betrokken maatschappelijke organisaties versterken.

· De onderlinge verbondenheid en samenwerking binnen de Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland bevorderen.

Deze doelen komen samen in één streven: een Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland die hechter verbonden en beter georganiseerd is en waarvan de stem wordt gehoord.

Een nieuwe fase

Op 18 januari 2026 vond in Helmond de derde bestuursverkiezing van de vereniging plaats. Via open en democratische verkiezingen werd een nieuw bestuur gekozen. Daarbij werd waardering uitgesproken voor de inzet van het voorgaande bestuur.

In hetzelfde jaar werd Vereniging Free Uyghur een van de oorspronkelijke oprichtende leden van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland. Daarmee begon een nieuwe fase van actieve samenwerking en gezamenlijke activiteiten met andere Oost-Turkistaanse organisaties in Nederland.

Wat begon als een groep jongeren die samen voetbalden, is uitgegroeid tot een vereniging met een eigen plaats binnen de Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland. De vereniging wil deze ontwikkeling voortzetten, de onderlinge verbondenheid versterken, jongeren meer kansen bieden om zich maatschappelijk in te zetten en blijven bijdragen aan activiteiten rond Oost-Turkistan.