Voorzitter — Abdusalam Gheni
Voorzitter van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Vanaf het einde van de jaren negentig kwamen mensen uit Oost-Turkistan, onder wie Oeigoeren, naar Nederland om hier een nieuw leven op te bouwen. In dezelfde periode ontstonden ook in andere Europese landen Oost-Turkistaanse gemeenschappen. Een deel van de bevolking van Oost-Turkistan moest Oost-Turkistan verlaten vanwege de jarenlange politieke onderdrukking, etnische en religieuze discriminatie en mensenrechtenschendingen door de Chinese overheid. Sommigen vonden een nieuw thuis in Nederland.
Vanaf hun komst naar Nederland hebben Oost-Turkistanen zich ingezet voor het behoud van hun nationale identiteit, cultuur en taal. Daarnaast organiseerden zij verschillende activiteiten om de internationale gemeenschap te informeren over de situatie in Oost-Turkistan.
De Oeigoerse gemeenschap in Nederland was aanvankelijk relatief klein. Naarmate de situatie in Oost-Turkistan verslechterde, groeide deze gemeenschap en vestigden Oost-Turkistanen zich in verschillende Nederlandse steden en regio’s. Vooral na het bloedbad in Ürümqi op 5 juli 2009 en de intensivering van het Chinese onderdrukkingsbeleid vanaf 2016 namen de politieke en maatschappelijke activiteiten binnen de gemeenschap toe. Dit hield verband met de grootschalige onderdrukking van Oeigoeren en andere inheemse bevolkingsgroepen, de massale opsluiting in kampen en de gedwongen assimilatie. De gemeenschap beschouwt dit beleid als genocide.
In de loop van de jaren werden in Nederland verschillende organisaties opgericht die zich inzetten voor Oost-Turkistan en de Oeigoerse gemeenschap. Elke organisatie deed dit vanuit haar eigen doelen, mogelijkheden en werkterrein. Hun activiteiten waren onder meer gericht op het beschermen van mensenrechten, het informeren van de buitenwereld over Oost-Turkistan, het organiseren van demonstraties en politieke activiteiten en het behouden van de Oeigoerse taal, religie en culturele identiteit.
Met de groei van het aantal organisaties ontstond behoefte aan betere onderlinge afstemming, gezamenlijke planning en een doeltreffender gebruik van beschikbare middelen en mogelijkheden. Daarnaast groeide de wens om de Oost-Turkistaanse zaak in Nederland met een sterkere, gezamenlijke stem onder de aandacht te brengen.
Na jaren van samenwerking, gesprekken en overleg ontstond bij verschillende personen en organisaties het idee om een federatie op te richten. Wederzijds respect, vertrouwen en samenwerking moesten de basis vormen van dit samenwerkingsverband.
Het uitgangspunt was dat iedere aangesloten organisatie zelfstandig zou blijven en haar eigen identiteit en werkterrein zou behouden. Bij gemeenschappelijke vraagstukken en activiteiten zouden de organisaties gezamenlijk optreden. Gezamenlijke planning, gedeelde standpunten en onderlinge afstemming stonden daarbij centraal.
De initiatiefnemers streefden naar een breed gedragen oprichting van de federatie. Deze moest niet uitsluitend berusten op een besluit van enkele organisaties, maar aansluiten bij de wensen en steun van de Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland.
Daarom werd op 28 maart 2026 het initiatief om een federatie op te richten officieel bekendgemaakt aan de Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland. Daarna volgden verschillende gesprekken en overlegbijeenkomsten met vertegenwoordigers van de gemeenschap, betrokken personen en organisaties.
Uit dit proces is de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland ontstaan. De federatie behartigt de gemeenschappelijke belangen van Oost-Turkistanen in Nederland, versterkt de samenwerking tussen organisaties en coördineert gezamenlijke activiteiten.
1. Oost Turkistan, Uyghurse Vereniging in Nederland – opgericht in 2008.
2. Vereniging Free Uyghur – opgericht in 2018.
3. Stichting Uyghur Revival Association – opgericht in 2019.
4. Stichting Uyghur Omroep – opgericht in 2019.
5. Oost-Turkistaanse Kazachse Unie Nederland – opgericht in 2025.
De Oost-Turkistaanse Federatie Nederland is opgericht om de samenwerking binnen de Oost-Turkistaanse gemeenschap en tussen haar organisaties in Nederland te versterken. De federatie bevordert gezamenlijk optreden bij gemeenschappelijke vraagstukken. Daarnaast wil zij de Nederlandse samenleving en de internationale gemeenschap beter informeren over de situatie in Oost-Turkistan.
De federatie richt zich daarbij op de volgende acht doelen.
De federatie bevordert de samenwerking tussen de aangesloten organisaties en stimuleert de uitwisseling van kennis en ervaringen. Daarbij respecteert zij de zelfstandigheid, identiteit en het werkterrein van iedere organisatie. Bij gemeenschappelijke vraagstukken staan een afgestemde aanpak en gezamenlijk optreden centraal.
De federatie informeert de Nederlandse samenleving en de internationale gemeenschap over de mensenrechtensituatie in Oost-Turkistan. Daarbij vraagt zij aandacht voor de rechten en belangen van het Oeigoerse volk en zijn streven naar onafhankelijkheid, vrijheid en rechtvaardigheid.
De federatie bevordert de dialoog en samenwerking met Nederlandse politici, parlementsleden, overheidsinstanties, media, mensenrechtenorganisaties en andere betrokken maatschappelijke en politieke partijen.
De federatie organiseert en coördineert activiteiten, bijeenkomsten, demonstraties, mediacampagnes en andere maatschappelijke initiatieven over Oost-Turkistan. Deze activiteiten sluiten aan bij het onafhankelijkheidsstreven van de Oost-Turkistaanse gemeenschap.
De federatie versterkt de onderlinge verbondenheid binnen de Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland. Zij behartigt de gemeenschappelijke belangen van de gemeenschap en ondersteunt haar bij het versterken van haar organisatie.
De federatie ondersteunt jongeren bij de ontwikkeling van vaardigheden op het gebied van organisatie, maatschappelijk werk, media, onderzoek en leiderschap. Daarnaast stimuleert zij hun actieve deelname aan activiteiten en initiatieven binnen de gemeenschap.
De federatie draagt bij aan het behoud van de Oeigoerse taal, cultuur, geschiedenis, tradities, gebruiken en religieuze waarden en aan de overdracht daarvan aan volgende generaties.
De federatie ondersteunt Oost-Turkistaanse organisaties in Nederland bij het formuleren van gezamenlijke standpunten en het afstemmen van activiteiten rond gemeenschappelijke vraagstukken. Hierdoor kunnen de organisaties hun boodschap met een sterkere en duidelijkere gezamenlijke stem overbrengen.
De Oost-Turkistaanse Federatie Nederland is geleidelijk tot stand gekomen. De oprichting is het resultaat van jarenlange maatschappelijke betrokkenheid, samenwerking, overleg en ervaring binnen de Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland.
Deze ontwikkeling bestaat uit zeven belangrijke fasen.
Vanaf het einde van de jaren negentig vestigden steeds meer Oost-Turkistanen zich in Nederland. Zo ontstond geleidelijk een gemeenschap die activiteiten organiseerde voor het behoud van de nationale identiteit en cultuur en voor het bevorderen van onderlinge hulp en solidariteit.
Terwijl de Oost-Turkistaanse gemeenschap groeide en de situatie in Oost-Turkistan verslechterde, ontstonden in Nederland verschillende organisaties. Zij hielden zich bezig met mensenrechten, cultuur, media, jongeren, sport en politieke activiteiten.
In de loop van de jaren gingen de organisaties steeds vaker samenwerken. Door ervaringen te delen en samen evenementen en projecten te organiseren, groeiden het onderlinge vertrouwen en de bereidheid om elkaar te helpen.
Naast het eigen werk van iedere organisatie werd steeds duidelijker dat gezamenlijk optreden en een betere onderlinge afstemming noodzakelijk waren.
Verschillende organisaties en vertegenwoordigers van de Oost-Turkistaanse gemeenschap gingen met elkaar in gesprek over de oprichting van een federatie.
Het belangrijkste uitgangspunt was om gezamenlijke activiteiten vanuit één overkoepelend samenwerkingsverband te organiseren. Tegelijkertijd moest iedere aangesloten organisatie zelfstandig blijven.
Op 28 maart 2026 werd het initiatief om een federatie op te richten officieel bekendgemaakt aan de Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland.
Daarna volgden verschillende gesprekken en overlegbijeenkomsten met betrokken organisaties en personen. Tijdens deze bijeenkomsten werden de statuten, de organisatiestructuur, de verdeling van verantwoordelijkheden en de toekomstige werkterreinen van de federatie voorbereid.
Na deze voorbereidingen en het gezamenlijke overleg werd de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland opgericht.
De federatie begon haar werkzaamheden als een overkoepelend samenwerkingsverband. Daarbij richtte zij zich op het versterken van de samenwerking tussen Oost-Turkistaanse organisaties in Nederland en het coördineren van hun gezamenlijke activiteiten.
De federatie streeft ernaar haar werkzaamheden verder uit te breiden en haar werkwijze te verbeteren en te professionaliseren.
Daarbij richt zij zich onder meer op externe betrekkingen en politieke belangenbehartiging, interne coördinatie, media en communicatie, mensenrechtenactiviteiten, de ontwikkeling van jongeren en culturele en maatschappelijke activiteiten. Daarnaast wil zij de samenwerking tussen de aangesloten organisaties verder versterken.
Gezamenlijk handelen op basis van wederzijds respect, wederzijds vertrouwen, gelijkwaardigheid, samenwerking en gemeenschappelijke belangen vormt de basis van de federatie.
De Oost-Turkistaanse Federatie Nederland beschouwt het als haar langetermijnmissie om de gemeenschappelijke belangen van de Oost-Turkistaanse gemeenschap in Nederland te vertegenwoordigen. Zij streeft naar een sterkere onderlinge verbondenheid en organisatie van de gemeenschap en naar meer internationale aandacht voor de situatie in Oost-Turkistan.
Daarnaast wil de federatie actief bijdragen aan het streven van het Oost-Turkistaanse volk naar onafhankelijkheid, vrijheid, rechtvaardigheid en de bescherming van fundamentele mensenrechten.
Voorzitter van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Secretaris-Generaal van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Verantwoordelijke Buitenlandse Zaken van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Hoofd Pers en Communicatie van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Vergadervoorzitter van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Adjunct-secretaris van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Evenementen-coördinator van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Coördinator Sociale Zaken van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Facilitair Manager van de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
Besluitvormings- en coördinatiestructuur van de federatie