Oost-Turkistaanse Federatie Nederland
De Oeigoeren (Engels: Uyghurs of Uighurs) zijn een Turks volk met een eigen taal, het Oeigoers, en een eeuwenoude cultuur. De meeste Oeigoeren zijn moslim. Hun thuisland is Oost-Turkestan (ook gespeld als Oost-Turkistan; in het Turks Doğu Türkistan), een gebied in Centraal-Azië dat sinds 1949 door de Volksrepubliek China wordt bestuurd en door China Xinjiang wordt genoemd. Volgens de Chinese volkstelling van 2020 wonen er ruim 11 miljoen Oeigoeren. Ook Kazachen, Kirgiezen en andere volken hebben er hun thuis.
Oost-Turkestan heeft een lange eigen geschiedenis. Op 12 november 1933 en opnieuw op 12 november 1944 werd er een Oost-Turkestaanse Republiek uitgeroepen. Oeigoeren over de hele wereld herdenken die datum nog elk jaar.
Volgens schattingen van onderzoekers en mensenrechtenorganisaties zijn sinds 2017 meer dan twee miljoen Oeigoeren en mensen uit andere volken opgesloten in kampen. Er zijn veel berichten over dwangarbeid, gedwongen assimilatie en beperkingen van taal en geloof. Het VN-Mensenrechtenbureau stelde in augustus 2022 vast dat er ernstige mensenrechtenschendingen plaatsvinden die mogelijk misdaden tegen de menselijkheid zijn. De Amerikaanse regering heeft dit in januari 2021 officieel erkend als genocide en misdaden tegen de menselijkheid. De Tweede Kamer nam op 25 februari 2021, als eerste parlement in Europa, een motie aan waarin de behandeling van de Oeigoeren genocide wordt genoemd.
Sinds het einde van de jaren negentig zijn Oeigoeren en andere Oost-Turkestanen naar Nederland gekomen om hier een nieuw leven op te bouwen. Zij wonen verspreid over het land en zetten zich in voor het behoud van hun taal, cultuur en geloof en voor aandacht voor de situatie in hun thuisland. Daarvoor zijn in Nederland verschillende Oost-Turkestaanse organisaties opgericht:
In 2026 hebben deze organisaties samen de Oost-Turkistaanse Federatie Nederland opgericht (in het Turks: Hollanda Doğu Türkistanlılar Federasyonu; in het Oeigoers: گوللاندىيە شەرقىي تۈركىستانلىقلار فېدېراتسىيەسى). De federatie is de gezamenlijke organisatie van de Oost-Turkestanen in Nederland. Zij versterkt de samenwerking tussen de organisaties, organiseert gezamenlijke activiteiten en informeert de Nederlandse samenleving, politiek en media over Oost-Turkestan. De federatie is gevestigd in Den Haag.
Bent u Oost-Turkestaan in Nederland, journalist, onderzoeker of beleidsmaker, of wilt u de federatie steunen? Neem contact met ons op, bekijk de aangesloten organisaties, word lid of blijf op de hoogte via het laatste nieuws. Meer over de federatie leest u in de rubriek Over ons.
